Суҳбат | Шоир Муртазо

Суҳбат

Шоир Муртазо Улуғов:

ТАЗКИРА

Сайр айлаганда ақл ойна ёзуғини,

Топаолдим кулгулик бир қизиғини.

Ташласам кўз қирра ақл ойна ошнога,

Кўзим тушди кибр,ғурур томошога:

Кўрхат китобни-Соц.реализмига хос.

Кино қипсан-муслим урфга эмаскан мос.

Йиғлаётган отманглар деб гўдак эса,

Ўхшаб кетар эртагига Алдар кўса.

Тегмангиз деб дод солётган-эртакда бе банд,

Асирлар-ла бирга деркан ноболиғ ширқанд.

Зиндонда не қиларканлар ноболиғ гўдак,

Томошога борганми ё жой топмай бўлак.

Очиқ фикр айтиш зарур эди бола ҳақда,

На сабабки адашибдур Адиб кўрхатда.

Кино қилсанг шайтон дўстинг ўйнатма ношуд.

Қулдан келмас ишни қилма иймони бе бут.

Иймони бут йўқотгандек гўё эсин,

Қазо яқин келганда мўмин атайлаб,

Қуръондан ўқимайин оятин «Ёсин»,

Ғоз туриб Шўро ҳак деб куйларкан ажаб.

Фронга кетаётган оч, юпин мўминга,

Фотиҳа ҳам бермасканлар оқ йўл тилаб.

Қаён кетган оқсоқол дуо бермасдан,

Оқ сут берган нега кўз ёш тўкмаскан.

Не чун айтадинг қазо вакт йиғиб эсингни,

Иймон қувати-ла ўқинг дебон «Ёсин»ни.

Бу эрур энг оғири кечирмас гуноҳ,

Лаб очмадинг кечирсинлар деб ҳам Аллоҳ.

Муслимларнинг ҳақ эзгоик ибодатин,

Мунча хўрлаб топтагайсан эътиқотин.

Мисқал миқдорча йўқкан Ғинтиқ той эси,

Ғайри истиқлол экан айнан буниси.

Савол берсанг,ножот қачон булур деб кабрга,

Пойин тойча тойдирсанглар дер-чоҳ қабрга.

Эътибор қаратсам жаҳон ойнага ақл,

Гўр лабида ғирт бе адл турурлар зўрға.

Мазоқ қил деб мўминни Тойча буюрмиш,

Муртад ўйинин айтгил зикрингда Дарвиш.

Гунохинг чун кўргузгай-бу Ҳақнинг иши,

Бир юз бир шаҳидларнинг етса қарғиши.

Жияним Хожимурод вофотига таъзия

Бебақо эсада бу дуньё омонат,

Берк кўчаларда изғир одам сер миллат.

Яхши инсон майлига бўлсада ёмон,

Ҳақ бандаси-ку бари юрсинлар омон.

Ғуссага ғарқ одамлар туруш турмушдан,

Сабоқ олсинг хиркаси тит-пит Дарвишдан.

Амир саройда йитган боболар руҳин,

Шод айлардинг жияним ҳижронда ҳар кун.

Қондошимга аъза тутиб то ўлгунча,

Байтлар битай- аъза баён мотам ғазал.

Пушт насабинг эслагай дуньё тургунча,

Келиб, кетиш тақдирда бор-ёзуқ азал.

Сайр этсанг индамаслар ётган ҳужрасин.

Тош ёзуққа ташла инсон кўз қиррасин.

Оқ-тепамга юзма-юз ётур аждодим,

Гадоми,шоҳ бағрингда ҳамроз дир доим.

Тағоси Муртазо Улуғов

10.08.2022 йил. Воронеж.

«ЎЛМАСДАН-БУРУН ЎЛИНГ«. Ҳадис.

Марсия.

Қароғин юмган сўнг ёлғизим абас,

Бошимга ёприлди аязли тунлар.

Жисмимни эзётир дийдор соғинчи,

Шифо қиз натовон бетини тирнар.

Арвоҳи дер-озурда сен тоқа емас,

Бир этакку набиранг,Муҳсин мунггинг-чи.

Зайнаб, Ойша чевара шод бегимларинг,

Яратганинга шукр! Алар умринг таянчи.

Тариқат розинг етказар Аршу Курсига,

Шод бегимларинг эрур пушт-насабинг ганжи.

Тангрим яратган борлиқ чўмган аъзага,

Қунғиз тезагин хатто тебрата олмас.

Бонг урдим бошимни қаён урай деб,

Ялиндим каромат қил дебон Аъзамга.

Ташлаб кетди ёсдиқдош Бонусин нохос,

Эй худо! Мени ҳам ол баҳор келгунча.

Ким етубдур охирига бу фонийнинг,

Тирик ўлмоқ оғир,оё Раб менимча.

Ғурбатдан қутилдинг қайғурма,лошинг,

Кўтаргувчи уллар,набиранг бисёр.

Хеш таборинг узоқда, сен тоқа эмас,

Билаги қайрилмас Ҳасан,Ҳусейн бор.

Ним асрдан зиёдроқ бирга бўлдик биз,

Ҳайҳот бир ёстуққа бош қўйдик муққадас.

Беғараз касб эгаси эдик иккимиз,

Равш йўллар эди бизинг зоҳирий ҳаёт.

Худо деганлар бирга бўлгай беҳишда,

Ботинимизни хуррам айлаган ҳайҳот.

Ўзгаларга шафқатдан бўлмай адои,

Дартларини артдик тиниб тинчимай.

Савобларга ғарқ бўлайлик деб эрта,кеч,

Яратган берган касбга эдик фидои.

Назм-ла олам ахлига бўлиб бродар,

Ғарибона саргузашларингни…., э вой….,

Қалбимнинг тўрига жо бажо айлабон,

Дил изхорларингни бахш айладинг илк бор.

Телба гуё Мажнундек Бонунгни Муртоз,

Чин ишқ ҳижронларига байтлар мотадинг.

Шаҳри ашъёрлар битиб бесаноғ мумтоз,

Шаҳду суз мисраларинг менга атадинг.

Орзу ниятларинга етказди Худо,

Чевара кўриб номин атадинг Муҳсин.

Каттарсалар бобосин руҳин шод этар,

Ҳозирча оқ, қора не фарқламас тусин.

Шукри Худо «Шоҳноманг» мангудир мутлоқ,

Ҳамду санолар битдинг раббона таҳсин.

Фурқатинг каби адашсангда ашъёнингдан,

Сарви гулдек бўй таратдинг ўзга ёбонда.

Мени деб умринг ўтди четда бе ватан

Бобурдек бесоёбон Кашмир томонда.

Ошуфта занжирин осиб бўйнинга,

Ўтин қалаб ўчоққа Гулханий каби,

Ёққан сенсан фон доҳий худо сизларни,

Охиратинг обод этсинлар Наби.

Сен мени, мен ҳам сени топганимизди,

Эсла василга етган, кун орзумизди.

Пой яланг кезиб зор чўл,биёбонларни,

Тоғу тош куҳистонда учратдинг мени.

Фурқат, Бобурдек қабринг ватандан узоқ,

Ҳар тусда Яратсада неъматин Яздон.

Тупроқ эдик қайтадан бўлгаймиз тупроқ,

Тупроқни бир сифатда яратган арзон.

» » » »

Қароғим қоқ, айтолмай сен каби ҳикмат,

Мунг чўкаллаб лошингни дод! Қибласида.

Дуо ўқидим жойинг бўлсин деб жаннат,

Кетдинг Авлидо! Улларинг елкасида.

Эй дуст! Бе ватан, чун афсона шоир кетди,

Хазрат одам, ҳақ,адл, ошиқ саҳройим кетди.

Кетдилар колдириб бетакрор меросин,

Сабоқ чун ташлаб кетди ТАҚДИР ҳамрозин.

Қалб-қалбидан элни севган қиблагоҳимни,

Эслам эллик беш йил бирга шод ҳаётимни.

20.11.2022 йил. Воронеж.

(1)

Ташлаб кетдинг мени ҳайхот ёсдиқдошим,

Тунлар бедор кўзларимдан қалқир ёшим.

Сени яхши кўрар эдим Хосятой,

Ишқ ҳажрингда умрим бўйи эгик бошим.

Тақдир таҳлил шундоқчакин экакн ҳайҳот,

Олисларда қолиб кетдинг Суғд замин зот.

28.11.2022 йил. Муртазо.

(2)

Гавҳар шод бегим каби бегонага зеб,

Кулимсиб бирор бир бор гап қотмас эдинг,

Қош қокай деб Алп йигитни йўлин тўсиб,

Йўқ…,йўқ…, узур қош қоқишни билмас эдинг.

Юзма-юз ётур Сангиной оназори,

Суғд диёрнинг сабоқкор илк омузгори.

28.11.2022 йил. Муртазо.

(3)

-» Шох асар» ин мангу дебон,йитмас,изи,

Азал тақдир битиб қўйган экан Ўзи.

-Кўзинг тушса, шоирнинг равш тариқатин,

Хирқапўш зикридек де байт қироатин.

Йитиб кетмас,олай дебон олам савоб,

Боқиб турар шарқдан содиқ Афросиёб.

**************************************

Атласдан ёстиқ тиккан биз чун Онажонимиз,

Юзма – юз ётурлар Сангиной Қиблагоҳимиз.

Терма туроқ изгоиклар.

(Қасида).

Сиру синоат серобкан бу қайтар дунёда,

Руҳи пок тополмай сирларин ҳасрптда доғда.

Қай ҳолда эканин айтолмам, сирлар аксари,

Матбуот ахборатда ёлғон-телба тескари.

Айтолмаган дард ичимда сони, саноғи йўқ,

Озроғин айтолдим бири кам эмслар тўлиқ.

Ишқ айлагум деб нокас бастакор тойча тағин,

Эрк мана деб, солмай тур бўйнимга банд сиртмоғинг.

Сенга қиёс зот топилмас, чиройинга Худо,

Боқиб ўлай ютмасдан одамхўр подшоҳ мени.

Шайдоман шоирнинг ножот ноласига дебон,

Меҳмон қилмайтур “Жаслиқ” меҳр меҳробинга мени.

Бу қандоқ замон подшаҳи олам парвардигор,

Руҳи поклар берк кўчада берк, боқал мас ташга.

Бу сиру синоат на сабаб бўлмоқда такрор,

Оч, яланглар қорни бирон бор тўймасдан ошга.

Индин кун сирлар ўз бирин ейиши муқаррар,

Сўнг узбек тўшуда ҳам боқмас тутумсиз ғашга.

Бебоқлар том тотувин бузган шум шоҳ ногирон,

Ҳак қаҳрига ё насиб кўрай учраганигни.

Қайси гўрга йўқолди фароғат ваданг дея,

Оҳларим таралиб кетди..,оҳ…, етаклаб мени.

Кўтарма тўмшуғинг осмонга сайланмаган шоҳ,

Бир кун каллаклагай раият курси тахтингни.

Беқарор қасд идрок этсангда келгинди қотил,

Қиловуз ғарч чархфалакинг чайнаёлмас мени.

Худо ато этган рисқ рузим яшайман насиб,

Бе ажал ўлдиргали ният этсангда мени.

Ўзингни бос ҳаприқмай овсар бачча бесоқол,

Ишқ айлаб саргардон бўлма қатл этгали мени.

На қилса қилсин қоши комон сарвигул танноз,

Оҳ! Худо қолдирма гўрковга ўтар кунимни.

Рустам Яхёеву Алматов хуфёларинга,

Тутиб беринг деб нокас бедор қилма тунингни.

Ишонган юпунлар кўзини беомон ўйдинг,

Кўчаси беркларнинг юзига оёғинг қўйдинг.

Боғ роғни так томиригача кемирган Заҳҳок,

Тоғни ҳам янчишга бисёрмиш вақти Юҳони.

Рашк ўтини ёқиб, табассум айлабон тулки,

Ноз қичиғи-ла боплаб мафтун этмоқчи мени.

Рашк савдосига қўйиб, бастакор мотамсоро,

Расво радди кас деб шарманда қилмоқчи мени.

Мени бегона деб, ақл шуури пастанда паст,

Ноқис, иймони бебут ёмонга йўйма мени.

Наҳс балонгни қўйвориб, баднафс читанма, эрта,

Ташлаб кетади омонот жон иркит танангни.

Руҳим жаннат равзасин этса ихтиёр илҳақ,

Бўлса гуноҳим авф этгай яратганим мени.

Ё гуноҳга ғарқ, қонга тўймас мечкай юҳосин,

Барзоқ ўтига ташла қасдкор шуропарасни.

Шуро кет йиртқичини қумсаб қадпаст ҳар ёққа,

Чопмоқда билмасдан қайси гўрга бош бурушни.

Тинсиз довдираб калла қабоқ парткот қурғури,

Энди топилмас дер, Ком. Фирқадек дўст қитмири.

Йуқ..,йуғ.., ей мана майиб Сталинга кукалдоши,

“Великие Луки” номдор ажиб ажойиб кентда.

Тип-тик қаратиб Мао Цзэдин дўстин юзига,

Тиклади қонхўр хақонга нега,не ҳасратда.

Қирқ газ ҳайкал қурди кўз-кўз қилиб Чин кўзига,

Волга қирғоққа тиклолмасдан, етмай бардоши.

“Ғолиб” га ним тан ҳайкал қурётир димоқ чоғи,

Вақт келибдур ўстир дер, душман эсангда қаддим.

Ғинтиқча қад бастимни кўрсин деб ногиронлар,

Юз қулоч ҳайкал қуринг белда зардан белбоғи.

Изм яратган қизил яловдор ҳатто шуроси,

Ўчролмади хатим ўғрининг чап қўл вориси.

Эрк истиқлол олдик, бор бути бари деб қўлда,

Қиёсим йўкдек туюлмоқда, минг йилча энди.

Ақли бутларни айлаб онгсиз афтода ҳолда,

Минг йил шоҳ булурман қайта боз туғуло версам.

Ўшанда менинг қабоқ каллам етар осмонга,

Иўқ.., йуқ қаддинг ўсар кирсанг ер қаъри томонга.

Минг йилча деб тойча пастанда паст кетма бунча,

Шоҳ булурман деявер қойим қиёматгача.

Ер қаъридан отолмайсан менга тана тошинг,

Гўрда билгайсан қайтганин тош ўзинга бачча.

“Хушев тутоқ ҳақда гап кетарди гоҳо миш,миш,

Аваллари кети ҳурдек эди соз барқарор.

Ғор бўп кетибдур ҳозир, не қилай айтчи Дарвиш,

Созлолмасанг Олпомишдек айғир, деди даркор.

Таннозчанга Номоз сабилини ҳазиллатса,

Чидаёлмасанг тишинг тишга бос чуқур кетса.

-Йуқ.., йуғ,- ей Номоз кетин шудгорлаб ташлайдику,

Жонинг ачимасин кет таннозча обрўйику.

Ё оғриса ер тирнаю вою дадлаб турма,

Эмакласанг жонвор сабил тойиб чукур кетур.

Айб ўзингда бўлмас гаплар билан волдирайсан,

Яхшиси ялинавер кўп чукур деб итарма.

Сабилим тойиб кетмасин десанг – Номозбой дер-,

Ойжамол таннозчангни ғалбирак ўйнатабер.

Ё Жаҳонгир қадамингни рост бос деса бузуқ,

Пес Додонгни эслайвергин кўнглинг бўлсадазиқ.”

(“Ойжамол танночаси” румондан айрим мисралор).

// // //

Истиқлолдан сўнг Тарқалиб дув, дув гаплар ногоҳ,

Шуро ўлдирган қайта келибдур деб дунёга.

Осмондан тушдими, ё ердан кўкардимикан, ё,

Ўшамикан деди – тулак шоҳ билсада мени.

Рози бўл, ўлмоқ куним яқин, йуқ унга чора,

Деб айтдим Улуғбекка васият сўнги бора.

Бобонгни шоир этган юртга борсанг Улуғбек,

Тўпимга нақл айла кечмиш тақдир озорини.

Қаро Булоқ мозорда хешим бор индамаслар,

Зиёрат қил аларнинг табаррук тупроғини.

Қабримга қараб тур шопирмасин муртад подшоҳ,

Писанд қилмай Худонинг қаҳр-ла қарамоғини.

Юрт соғинчи тинсиз сиздирар кўзимдан ёшим,

Жон берсам эди остонасига қўйиб бошим.

Четга улоқсада иш излаб меҳри занжирлар,

Эсдан чиқоралмас ватанин ошиқ ҳижронлар.

Бу қийноқдан қийноқ ҳис эй! Ватан сени севиш,

Сени муқаддас дейиш, қандоқ мушкилот дард бу.

Муқаддас сўз экан шоирга топиндиқ ташвиш,

Бошқа топиндиқ гап тополмай жумла жаҳондан.

Неча ёшгача номалум, мен меҳмонингман-ай,

Жавонлик пайтим сенда қолган пой қадамим-ай.

Партком той тенгқурин-жаллодни қарғанг дўстларим,

Жонимни қийратиб мих қоққан чап пойимга-яй.

Мадат берган менга толиб булур дебон бизга,

Шайх Зиёвуддин, қуръон қориси Ботир руҳлари.

Шайх Нарпай сув жумборин, Темир йўл қурган Русга,

Муслимларнинг шофқат мулкидан ёри берган шахс.

Оқтепа водий обод бўлсин деб Зиёвуддин,

Жонини фидо қилган олим қуръоншинос шамс.

// // //

Фоний дунёдан абадул абат кетмоқдаман,

Келиб, кетоқ экан Яратганнинг бунёд фарзи.

Зар хазинасин яширар ўғри подшонг қаён,

Манглайида борку битиб қўйган Ҳақнинг қарзи.

Оҳ абсун! Онаюрт яшнай олмаслигинг аён,

Ўғри ҳам қассоб шоҳ оқизар қутлуғ қонингни.

Пушти паноҳим эй Улуғбек, Суннат ёд олинг,

Ўғрига оқ йўл деган ёзуқсиз қонунини.

Қонунсиз ўғрилигин айтганда шоҳ кушанда,

Товба тавалло қил, танирсан Ҳакни ўшанда.

Чўбир шоҳ, юрт раиси Мирзиён, Гулнорани,

Алишер Усмон хазинасидан ўн карра кўп.

Пинҳона ўғирлаган ўзбек доллорларини,

Жаҳон хазина банкларига бирга яширган.

Аҳд боғлаб вада берган ўша бошлиқ раисга,

Ярми мен ва сен деб бир-бирга қасам ичирган.

Бош ўғри Чўбир ўлгач, Гулнора аҳд қасамин,

Инкор этганда, шоҳ қизин тезда солди ҳибсга.

Аҳд қилган ярмин берсанг ҳибсдан бўшатам деса,

Майли Гонконгдаги хазинам сенга дегандан.

Тезда юборди Рустам Мадумар чақчақини,

Байнал милла қидрувда экан, чақчақин тутди.

Чақчақ эрин қутқазибдур қон қалқиған қўлдан,

Гулнорахоним алдаб “шоҳоншоҳ” қароқчини.

Шул боис ўғрилар каттаси Чақчақ ҳибсда дўлтан,

Шоҳ Мирзиён бўлди шарманда қароқчи маккор.

Кўзи очилармикан наҳс худо безорини,

Ё ўғрилигин пайт пойлаб қилурмикан такрор.

Айтолдим ўғрининг тенгқур Болға уроқчисин,

Ўзбекда сорбон ўғриларнинг уруғи бисёр.

Бошин йисин шоҳ қизининг қаллоб чақчақиси,

Ҳамда ҳамтовоқ маккор “шоҳоншоҳ” қароқчисин.

Оҳ! Худо, касики ҳаётда юргувчи тўғри,

Билмайди Худо урган шоҳнинг эканин ўғри.

// // //

Зурёдларим эй! Суннат, Улуғбек, тойнинг тўлиқ,

Наҳс нафсин айтолмадим кечиринг гуноҳимни.

Бордию келди файз орзуларинг узмай турсанг,

Шод айлагай меҳринг, хазин кўнглин арвоҳимни.

Оқтепамдан қадаминг узмай турсанг баралла,

Унда қолиб кетган изларимни тобот айла.

Эркни орзу қилган бобом ҳақгўй инсонкан деб,

Эй! Зирёдлар эсланг ўтмиш сағир озоримни.

Зоҳирий ёлғонлардан безиб ҳаёт кечирган,

Ватани йўқ саҳройи Дарвиш деб атанг мени.

Бобонгни кимлигин билмоқчи бўлсанг Улуғбек,

Ботиний руҳи пок одамкан деявер мени.

Дилу тил, қалбингдаги меҳринг бобонга, бузрук,

Айта қол абадул юммасдан қароғин токи.

Топтплган бандангман билурсан эй! Парвардигор,

Иложим йўқ найлайин васлинга етолмайман.

Эй! Муҳаммад(Алай ҳис салам) Ҳашр майдонига,

Борсам “Кавсар ҳавуз” сувдан тўйғаз ташна мени.

Тойча эса йўқотмам дер, Додом пес озорин,

-Ҳаваси ортмоқда песига жаҳон бозорин.

Дунё бўйлаб порламоқда ҳур чипорин гули,

“Келажак буюк” гин янгилаб яйратам энди.

Ясам дер,- қасрин мубат, водийда тонг отгунча,

Сақлайман пес очган ишқин умрим қолмагунча.

Ола, булазори этмоқда ҳаётни тотли,

Пес чаманига менман деб, ҳар лахза фидойи.

Куйламоқда пес вороси-одамзот қотили,

Кўз ёши сизиб тунлар бедор ғазал ҳиргойи.

Ғазал ҳиргойи.

Бош, оёққача пес ёрлақаган Додом доҳо,

Кетди.., ноҳат энди Машъал Нурга боқалмасам.

Ўлаётиб нечун ворисига қош қоқмади,

Пес қош, қавоғига ноҳот боқиб тўёлмасам.

Кетаётиб зора без бетимга қарашмади,

Без бет чороғонга ноҳот ғазал куйлолмасам.

Зор, зор йиғлаб Оҳ!-дан тонг саҳарим бўлди тийра,

Пес бўлай соғинганда кўз ёшим тиёлмасам.

Хумори тутса вой, дод! Тунларим улаб тонга,

Қайтармикан дод бўзлаб тобутига осилсам.

Сўрармикан кор ҳолинг қалай деб бирон марта,

Гўрковим кўммасдан ғўр чоҳига тап йиқилсам.

Дилим ўртаётир ола, була лолозори,

Наҳот энди песзор дийдорини кўролмасам.

Тоб берарди машъум маъшал сарви пес чипори,

Дод-ай.., пес яноғинг сиралар силаёлмасам.

Ҳақ манглай ёзуғидан қайирди на қилайин,

Энди песингмас оҳ! Лаҳатингни этгум сайқал.

Сен чун энди барзоқ чоҳи макон, ўзга диёр,

Песзорингда сайр этарди ошиқлар бахтиёр.

Ғайғу ҳолда той валдирар энди на қилай деб,

Чаққон бориб дардим Байдин шаҳга баён айлай,

Уммондан ўтаолсам Олмон давлати томон,

Пес таърифин сўзлай Шульсга қора ерни тепиб.

Хулосо

Мен шафқат сўрасам танҳо Ҳақ сендан сўрайман,

Охиратим қўлингда, руҳимни этгайсан шод.

Ортимда қолган нонхўрларим қилгин саришта,

Мен яланг камбағалман шугина айби бор зот.

Шайдо бўл деб, ҳайда мени ишқзор озорига,

Шоир бўлай тариқат оламга ташла мени.

Арзим айтолдим азиздан-да азиз Худога,

Қатағон ҳолимни етказиб ул Дилробога.

Айиб гуноҳим бўлса авф этгай раҳимдил Зот,

Шафқатин аямайин охиратимда ҳайҳот.

Қандоқ тоқат қилай мохов нокас жафосига,

Қумсайман деса одамхўр Заҳҳок додосин.

Оч, юпин ўттиз йил қакшаса-да той ногирон,

Катта кетар-келажагим буюк деб чороғон.

Токи дер, дунё борки янграр ғояси мутлоқ,

-Йўғ-ей бунинг ахири қайда, туби йўқ ботқоқ.

Бечора ғарибон бандангкан эй! Парвордигор,

Ҳижрон ўтдаги Мажнун-ошиқи зордек шоир.

Бундоқ ёвузлик бўлмасмиди такрор гар, магар,

Пойимдаги михни узиб озод этсанг мени.

На қилай кўпайса тойчага ўхшаш одамхўр,

Ҳакда оз гапирдим жер жутқир одамкуш тойни.

Билмам очлар қорни қачон нонга тўймоғини,

Фақат айтаолдим берк кўчасин урвоғини.

Бу қандоқ давр даврон билмам оҳ! Ноумид замон,

Севардим бари-бир пес Додом оҳ.., вой шубҳасиз.

Онгсиз даврида балки қайта дерлар тўғулсам,

Бешқарсақ алқишида бези ғуж бет-ла сўзис.

Қайта.., Қайта сайланаверардим дер, Мирзиён,

Эрк бунёд булса қаён томонга булур қуён.

Ўзин пайғамбар деяётган той-чархи фалак,

Шоирнинг истидотига келтирмоқдалар шак.

Мана мен кимман деб катта кетганча ғаним,

Шоирнинг байналмилла Сайтин узубдир тулак.

Қонун оёқ ости бўлганин билмас кас тўғри,

Бундоқ шоҳ ёвуз ўғрини ҳақсан Ўзинг топта.

Талон тарож устувор қонун яратмиш ўғри,

Ё айтганинг ўтрик деб қаҳринг-ла мени бопла.

Бу қандоқ тескари замонки, ноумид шайтон,

Онгсизлар даври мос келибдур нокасга-ҳақон.

Яна баҳор қайтармикан қассоб ўлгандан сўнг,

Берк кўчадагиларнинг Ҳаққа етса ноласи.

Ғафлат босиб берк кўчасин айтолдим урвоғини,

Мусофиротда юриб ортган ғамлар боиси.

Бу қандоқ бехаё, жони бор, йўқни яратган,

Узгин бўйнимдаги Мирзиён банд буғоғини.

Бу қандоқ зомон подшоҳи олам Парвордигор,

Руҳи поклар берк кўчада берк боқалмай ташга.

Бу сир, синоатлар бемалол бўлмоқда такрор,

Оч, яланглар қорни бирон бор тўймасдан ошга.

Эрта, индин бу сирни йўқолмоғи муқаррар,

Сўнг ўзбек тушуда ҳам боқмас турумсиз ғашга.

Панглаб кетган берк кўчсининг ичи, ташларин,

Юводи манглайин шур тери захматкашларин.

Қарсақ икки қўлдан чиқади дегандек асли,

Мотам, мақом қарама-қарши қонунин ахир.

Ким қачонлар айтгандим гапимда бор таҳлили,

Такрорланар дегандим зомон бўлгунча охир:

Қирқ миллионидан чамаси диктатор тоқа,

Ун миллиондан туғуларкан биргина шоир.

Сериал қотил дикторлар Мирзиён каби,

Осилиб бормоқдалар уроқ-болға байроққа.

Тирик жонларга эговдир бу қонун тарсаки,

Арзим пес тойгамас айт Дарвиш айтай қайёққа.

-Арзинг тингловчи бор фақат дўстинг Худойим,

Меҳру муҳаббат қайнаб ётур унда ҳар даим.

Мирзиён шоҳ қурмоқда барзоқ жаҳаннамини,

Ўзбексистонмас ўзгарт энди жаҳон номини.

“Шоҳномам” да жом тўла шароб ошиқлар учун,

Ҳам заҳар бор пес шоҳдан олмоққа шоир ўчин.

Ёшим эса қариб тўқсонда – паланг мучалим,

Қаламим – ЧОЛ; ҳеч бор кўрмаган БОЗОР УЧАРИН.

Тойча истиқлоли оч ялангларнинг эгови,

Айт Дарвиш – вақ соату тойнинг довриқ ўчарин.

Бу ноҳақ ёлғончи дунёга ташласанг назар,

Шоҳларин кўзи оч, оёғи олчоқ Ал-Ҳазар!

03.12.2023й. Воронеж.

***********************************

Хомид Олимжон ҳаёт истидотига бағишлав “Устозга таъзия” достонимдан (1959 йиллар чамаси) эсимда сақланган айрим тазкира мисралари

Х.О. арвоҳи: – Тариқат равш йўлига ғов босган эсада,

Адл, эрк чун Хирқапуш янглиғ курашмоқ зарур.

Бу курашиш йўлларини пинҳон мисрада,

Ишора қилганкан шоир-пешонаси шўр.

Эй! Дўст-ўқисанг қроат байт баёнатин,

Билгайсан миллатинг кечмиш туруш ҳаётин.

Бечора оч, ялангларнинг Ҳақдир ҳамроҳи,

Асрагай аларни Ўзи-мулки паноҳ-ҳи.

Зулфия: – Ўлган деб айтмам, боқий у ҳаёт йўлимда,

Қолдирган розлари яшнар кемтик дилимда.

Ҳашр майдонида бирга бўлгаймиз ё насиб,

Ажиб панжанг муҳирлари қолган белимда.

Х.О. арвоҳи: – Шоирлар орзуси ўхшаш байтлар эшаркан,

Ҳақ деб тариқат равш йўлда кураш тушаркан.

Розларин ўқиган оё дарёдек тошиб,

Билгай қалб қўрида ўчмас оташ яшнаркан.

Зулфия: – Азроил олаётганда жон, ёлвориб зора,

Завчам асра деб, нола қилмиш Ҳаққа юз бора.

Доҳий қирғинин кўравериб Оҳ!-деб оғринган,

Тинч яшаган ҳайҳот, Ислом эрк аҳлин соғинган.

Бирга юрсанг мени билан қашқир тишлармикан,

Йўқ.., йўқ тақдир таҳлил шундоқчакин битилганкан.

Панд дунёнгга келтирсайдинг, кечроқ бўлмасмиди,

Яратганим айт, бу қилган ишинг чинмасмиди.

Озод дунё қуриб, келтирсайдинг сўнг Зуҳрасин,

Тутмасмиди Тоирига оташ лаб бўсасин.

Зулфия кўз ёшини артаётиб:

– Худо эрк замонин ато этгач туғулсайдим,

Олимжон қучоғида гул бўлиб кўкар сайдим.

Ҳакдан тилагим, илк ишқ ҳижрон Хомидни қайта,

Келтирса кўкдаги рашки мутлоқ ой бўлсайдим.

Қанийди субҳу дам содиқни яратиб Холиқ,

Эркнинг эговида кибр-ғурурни йўқотсайди.

Ҳайратларда куйлаган Хомиддек оташ қалбни,

Қайта Яратганим ўхшашини яратсайди.

Воронеж 01.04.2023 йил.

******************************************

Бемиллат-беминнат

Онанг кимлигин айтсам нега безраясан,

Миллатинг айтса не чун бунча бўзраясан.

Бундоқ андиша яҳудийда азал одат,

Бўлсаларда беғараз, гулрў, сарви қовмат.

Миллати ҳакда Чўбир чурқ этмаган хеч ҳам,

Сенчи, Додонг сингари мунг юртгайсан бунча.

Чўбир чипорлигин пинҳон тўтгайсан гўрков,

Яҳудийдан яролганин билсангда тойча.

Лаб очалмас, лаб товуқ чурқдек чумчайганкан,

Чурук толни боюғли арчиб чуқимайкан.

Урф ихлосини бажарганга ўчинг борми,

Муслимларни зўраки тепаётган маълун.

Жўқ деса, жўғоласан девдинг эсингдами,

Ўзбек эмаслигинг мазоқ гапингдан маълум.

Ўтрик Тилингни билмаса, мовунин ҳоким,

Андижон халқи каби даюс отасанми.

Оч, ялангга кучинг етган ўшанда сенинг,

Ортдан тиғ тираб тўрарди хуфёси Песнинг.

Жон дўстларим хушёр бўлинг офати хондан,

Эрк деганни отар экан тўйдираб жондан.

Ким тўғиб, оқсут берганин баён айласанг,

Жугутмасман дер, инкор қилиб сутин она.

Сен жугутсанку, жугут шон-шарафли каслар,

Мени қамат мерган–қон тўккан салкам тонна.

Миллатинг айтсанг тиши шақ-шақ тишлармиди,

Исмат Хуш мақтамай, мазоқлаб кишнармиди.

Иш билан таъминласанг ўзбек қочмай сендан,

Ўзгага қул бўлмай юртида ишлар эди.

Қайси миллатдан бўлишингдан қатъий назар,

Пок ишлаб юрсанг ўзбек сендан безмас эди.

Библида яҳудий кимлигин чин айтганлар,

-Оғирингни енгил қилгувчи кас оқиллар.

Олам аро тим-трақой эсада ғоят,

Маданият чўққисида кечирар ҳаёт.

Тўғри йўлни кўр-кўрона юрмасанг булғаб,

Номоз, Ашур тирриқ шоҳ деб, очмасдилар лаб.

Той шайтонни шоҳ демайсан деб ўпкаламанг,

Ёнаётган чўқни ёқам деб хеч пуфламанг.

Сайланмаган той, ёлинг ҳали мажнун толмас,

Ростини айтсанг, ғинтиқ қаддинг каллакламас.

Айтишларча сени халқ сайламаган ўртоқ,

Пинҳон сайлашда боғлагансан кўзин булоқ.

Аввал эдинг хабаркаш-Песнинг авчаркаси,

Йўқ.., йўқ дейишга топалмасдинг бирон чора.

Андижон қирғинда фовқулот штаб раиси,

Қотил, “Вор в законе”-нокас мотам соро.

Ўзинг девдинг,-даҳшат сабилин бошдан оеқ,

Бажардим қонга ташна субҳу дамлар аро.

Қон қалқиған қўлингдан ўлди минг нечаси,

Алардек қонга қорилди қалпоғи қора.

Оч тўйиб кетмай,-қайтиб олам деб вадасин,

Сўйди чурқ жужалару ҳам курк валидасин.

Кўпи қочди жон хавучлаб қирғизлар томон,

Лек қувиб отдинг қонга ташна қутурган хон.

Нукусдаги қотиллигинг айтмасам бўлмас,

-Оққан қон бир ялам, менимча бу ҳисобмас.

Чуқур фикр қилсам боркан дер,-анча давоми,

Тинчимам, қон ташналигим тинчисам қонмас.

Ёв бўлсада шоҳ, черталмас онгсиз аввоми,

Бу ёғин айтсин Дарвиш-зикр тилидан тушмас.

-Ўзбек бойимасин деб, ағёр бевофода,

Ўғрибоп ишлар қайнаётир ҳар соҳада.

Анда жоним қолди-штабига бошлиқ қитмир,

Қалпоғи қора эрк сўраса қирди қийғир.

Худо урганда ўчмикан бу ё ўчакиш,

Ҳам оққан қон қутлуғлиғин айтар хирқапуш.

Бурунда қулдан шоҳ-пок экан Каркулотда,

Шоҳ қабоғ калла не деркан бу ҳақиқатга.

Онгли ҳолда онгсиз қиланкан халқин қашқа,

Бу даҳшатингни ким ёзаркам мендан бошқа.

Жугутни сайласа шоҳ, ҳалк қилурми шўриш,

Ҳалол хизмат қилса бу қўшша хайирли иш.

Осмондан тушган ё ердан кўкарган шоҳга,

Юз бур дейман ўзбекка аслан қабоғ бошга.

Пешонамга офтоб тегди,-дерлар шоҳ чапқўл,

Энди бемиллат-беминнат юрмоқлиқ мақул.

Қадам ташлаганда ОБИ-ЯХНАТАН томон,

Шу ерда тўғулганкан той-бети без ҳақон.

Ғончи куҳ тоғин севиб қолган яҳудийлар,

Жаннат гулзорин макон Танлаб яшаганлар.

Ҳатто қуриб жумҳур шифохонасини СИЛ,

Мингдан ортиқ яҳудийлар ишлаган асил.

Мусулмон ибодатин буғаётган Сиртмоқ,

Удумин ҳам булғаётир калта қат бебоқ.

Мухолифат турса оёққа, шум йиқармиш,

Оқласа мени, халқ шоҳни,-ахмоқ деярмиш.

Бандасидан бўлдимикан ё шоҳ-душмандан,

Жавоб йўқ шоирга қотилу одамкушдан.

На десам арзуркан қонхўр нафс бало наҳсни,

Қаҳрамон деманглар Хушевдек шоҳ нокасни.

Бир юз қирқ тонна тиллолорни ҳар бир йили,

Қайси ғорига тиқиштирар шум боюғли.

Узликсиз қазилаётган кони Уран-чи,

Сўранг айтар сайланмаган шоҳ мерган овчи.

Газ ҳузуру, оқ олтиннинг қуруғу хўли,

Ва НУР-офшон қайда?-Айтсин долларнинг қули.

Ўттиз олти миллиард қарз доллор олиб кўр,

Кетин зарлармишлар-яшнатиб машълин ҳур.

Ўйлаб ҳам кўрмай олган қарзин калта қўлли,

Қайтаролмай Чинга чўри бўлурлар ҳали.

Зар қардрин билар заргар, сенчи тулки тулак,

Қарзин қойтарармиш туғса курк товуқ маяк.

Дарт қасидам сарт ўқиса йиғлабон куйлар,

Той бепарво, англамас деб,-онгсиз.., ба.., қуйлар.

Китобим ўқиса дўст тойдан чўчирларми,

Мисраларим чурқбоқар титиб чўқирларми.

Мен севган қулингман деб, юз бурма шоир Ҳаққа,

Билгинки сен ҳеч киммассан мен турганда, фақат.

Мен, менман севган қули биттаман битта тоқа,

Кутма яхшилик мендан, менда йўқ сенга шафқат.

Сен шумча яҳудий доҳолардан экансанку,

Умрага бора кўрма, сен мўмин эмассанку.

Оҳ! Худо эрк дунёнгни яратиб той базмида,

Бўлармикан, бўлмасса ақл-қабоқ бош мағзида.

Хулосо

Тўғрисин айтсам, туққанимга ёқмайман ҳайҳот,

Бу замон шундоқчакин – телба тескари бродар.

Миллатингни айтсанг ўласанми? Эй.., қўтир зот,

Ҳақ гапни айтмоқдаман юз бор атайлаб такрор.

Биласанку ойни этак билан ёпиб бўлмас,

Мункур келма Алдар-кўса аслан миллатингни.

Сен одаммисан ёки шайтон нокас билиб бўлмас,

Эй! Иблис зот, биз биламиз гўрковлик иллатингни.

Ростин айтсайдинг, – яҳудийман деб аслингни,

Арзирди Художўй инсонкан деб севиш сени.

Насабинг баён айлаб миллатинг айтсанг агар,

Шону шараф сенга, олижаноб каскан дерлар.

Ўзбекка юз буриб ўқсанг сабоқкор ҳарфин,

Савоб ишга қўл урарди ўнг-сўл тарафинг.

Қалам урдим ўн соатча хайирли ишга,

Чўчимасдан кўз қирра ташланг бу тахшисга.

12 июнь 2023й. Воронеж.

****************************************

Хотирам

Кексалик, айнан ёшлик пайтимда бўйдоқ,

Оппоқ демай Шурони қилган эдит оқ!

Қалб оташим ўчиролмаган Шурони қайсар,

Қултиқлагай малайи атайин тойчаси авсар.

Арз қилувдим тойчага, аввал илк бор Чўбирга,

Жавоб йўқ, арз қилай айт Дарвиш энди қайерга.

Лек қазоси яқин бобоколон Муртозини,

Чеваралар кўкда кўрди учар парвозини.

Билар, билмас шоир чопганин Шуро бетига,

Эсингда бўлса керак тандаги омонат жон.

-Энг ховфли, мос келмас деб соқов шоҳнинг таъбига,

Олтмиш олтинчи йил этолди чопарни хазон.

Бу фоний дунёни бут бутун шоир айтолмай,

Йўқ дер халқин отган ғаним тойда меҳри эҳсон.

Солжиницин гўё Муртазо ҳам ором тополмай,

Айтди одам йўқолган пайтин беному нишон.

Ком. фирқам қайдасан, истиқлол.., – қурсин деб Чўбир,

Талоқ қилди эрк ифтихорин ховфли деб, хатар.

Шуродан юз бор кўп қон ичди шоҳ бўлгач Юҳо,

Мен эса байт битардим-истиқлол зинасин ночор.

Кўз ўнггимда қусди ичган қонин мечкай қонхўр,

Жаҳаннам қурувчи қайдайкан хозир чоғинда.

Ухшаш баттари бормиш кўрай Ҳақ кетгузмай тур,

Фароғат ваданг қани, айтчи қайси чоҳингда.

Хати бир-бирига туташ-Солиницин, Муртаз,

Шурога қарома-қарши турсақ-шундагина.

Ривож олға силжир деб, битдилар ашъор мумтоз,

Лек қабоқ калла қилаётур алардан гина.

// // //

Кеча бўлиб ўтган қотоғонни нақл айлайин,

Чарчасам белимга ҳарбийча белбоғ бойлайин.

Айтай муштумзўр Сурхан ҳоким қасд муаммасин,

Ҳам мушт йиган мактаб директори малимасин.

Пес зотданмиш, аёл муштипарга қўл кўтарган,

Собоқ берганига ҳоким молдек ўкиракан.

Ўн бештадан биттаси, аёл эсада азиз,

Мушт зўрга-мултиғинг бўлса от дедлар ёлғиз.

Қувилган ўн турттасига ақл шуур етишмай,

Қодир Улуғимсан дерлар, қўл кўкракдан тушмай.

Кифтин қисиб чурқ этолмайди қотоғон ҳакда,

Фикри йўқ, Чўбир, Той этишган онггини ахта.

Умидани танноз наомад деб бўзлатмагин,

Қаҳромонни ёмон де деб-дўстин сўзлатмагин.

Оч, яланг тамарқасин бузаётиб, битта ҳам,

Қолдирмасанг, Худо уриб оёқ узатмагин.

Эй кўр! – Вишневский ё Ежовча бўлай десанг,

Термизий арвоҳи не деяркан сен ҳўкизга.

Бош қонуннинг янгисин инкор қилаётганнинг,

Кўрсатгич бармоғи ўхшаб кетар тиғ бигизга.

Изоҳ:

1)Умида Турсунова – Сарасиё туман 28-чи ўрта талим мактабининг директори.

2) Улуғбек Қосимов – Сурхондаръё вилоят ҳокими(авваламбор вилоят прокурори).

3)Лавозимидан қувилган ўн турт мактаб директорларинг исми шарифлари ҳозирча айтилмаган.

Воронеж 05.07.2023ийл.

*******************************************

Баёт

Топганда хешларим ним асрдан сўнг ёким кўпроқ,

Мудраган тунларим ёришаётирлар барвақт.

Онамнинг арвоҳи ҳам оромгоҳсин ташига,

Боқмоқда сизаётган тинсиз кўзим ёшига.

Абдумажид Абдурайимнинг изини босган,

Эслагин Рисолат аммангни юртдан адашган.

Қондошинг оҳ Худо! Дашти балодан изладинг,

Беш вақт руку тушиб тақдир азалдан сўзладинг.

Эзгоик соғинч ҳасратларинг борми ёдингда,

Бошини қайларга урушин билмай изғиган.

Нелар ҳам қолур савоб шизан бошқа дунёда,

Бесойиб сағир қондошларинг сенсан излаган.

Ойнажаҳондан Шифо қизим топганда Барно,

Чақчақи кўнгиллар, давраю даврон қизиған.

Абдумажиду Барно қизин айтсам хулласи,

Назаркарда инсонлар, чексизкан меҳр дунёси.

Ён атроф жавонибга боқсам бепарво беҳис,

Ёш сабил ҳам бир ерга бориб қолганда эссиз.

Келдим юртинга она ёдинг сўроқлаб илло,

Шукр! Аканг ул, қизин тополдим ва урвоғин хейла.

Куч мадат сўраб оташ қалбли аканг руҳидан,

Келган чоғим ўн беш ойча яёв йўл юртидан.

Қаробулоқ ҳайбат сутум экан менга умрбод,

Ортда қолди ўтмиш ғариблик ғамлаоим ҳайҳот.

Шайх уломалар асранг мени тўҳмат гуноҳдан,

Борсам сўроқлай кетганларим мулки паноҳдан.

Онам насаби оҳ.., ҳо-йил сайин купаяркан,

Шам чироғини набираси Барно ёқаркан.

Муртазо шодланар топдим деб онамдан дарак,

Байт қайғу битётур руҳига атаб жонсарак.

Ёш тўкиб тополмай Оқтепа мозордан қабринг,

Ақлдан озиб кездим сўроқлаб жумла жаҳонни.

Абдумажид охтара юрган қадам жойларинг,

Тополди тупроққа қоришиқ киндик қонингни.

Абдурайим руҳига назар ташлаб онаси,

Арш курсидан додлар қайдасан деган ноласи.

Ал.., ҳазар!.., шукр денг, Абдумажид, Озода сизда,

Бир этаккан зурёдлар ўтмиш афсона кезда.

Меҳмонмасман сенга онамнинг азиз ватани,

Ўғлингман қобул эт силаи шафқат макони.

Кўрмадилар шоирин кетма-кет кетган қовмим,

Руҳин шод этсин Раббим мўмин қулларин.., Овмиин!

// // //

Чороғон юлдуз эдинг она, эмас сояси,

Табассум қарашмаларинг йўқ эди қиёси.

Никоҳ жашн-тўйларда куй, ғазал аланга пайти,

Рақсда учардинг кўкни кўзлаб оҳу мисоли.

Дала саҳроларда куйлардинг ҳижрон оҳларинг,

Оҳларинг гўёки надомат Лайли тимсоли.

Бурда нон топай деб изғирин дала даштларда,

Мурғак қарочиқлар оч қолмасин деб..,вой дод.

Пой яланг ишлардинг толсада тинкангни ҳоли,

Урвоқ нон тополмасдан тан жонинг бўлиб барбод.

Иккиси кам тўрт ўн новқирон ёшда орамсиз,

Ғамга ғарқ дунёга чидолмай-бардошинг адо.

Очарчилик балосидан оҳ! толиб чорасиз,

Муборак ўлимни ихтиёр этдинг.., алвидо.

Нонга зор кунлари-онаизоримнинг ёди,

Ҳамон эсимда, чидаб бўлмас оч кечмиш доди.

Ошиқлар тоқат, матонатни сендан ўргансин,

Товус қовматинг кўролмаган ҳасратда ёнсин.

Қовмат қойиминга ортарди поклар ҳаваси,

Ҳуснинга рашк қиларди маҳваш паризот каси.

Кўрганман лабларингдаги мотам саро кулгинг,

Фоний дунёсига кўникмас эдилар кўнглиниг.

Қаробулоқ жон офати қизларин диловор,

Париваш зотсан деб яратмиш азалдан эгам.

Ошиқларин йиғлатур ишқида девоновор,

Шарм ҳаё нелигин қадрига етадилар ҳам.

Қизларин ҳурлиқо-кўк чороғонлари гўё,

Тўлин ой Барнодек гўзаллар десаммикан ё.

Бўйи етган қизларига боқсам оҳ.., ҳо.., бари,

Кулаётган ғунча гулдек гўзалларкан пари.

Шоирни кўрсалар кўз қия боқишар шошиб,

Девона ошиқни кўрсалар қолур талошиб.

Бу юртда чаққон бўлган бозори жаҳон молин,

Ипагин ортса майшайтирган карвонлар белин.

Қадим қутлуғ тупроғин тобот қил ёшу қарри,

Десам, айб қилмай тур тутасада танинг ҳаври.

Онам юртин яшнатган Бузрук Тумарис ҳақон,

Қутлуғ тупроғин элаган Кир шоҳоншоҳ шайтон.

Келгинди нокаслар ўтмишин чаплаб топтаган,

Нокасин зикрида Дарвишлар койиб боплаган.

Тарихин ростини ёзиб санасин санамоқ,

Игна билан қудуқ қозмоқ хейла осонроқ.

Осмонга боқиб берган дуонг бўлди ижобат,

Сени эслаш Вожиб булгунча қоййм қиёмат.

Абдумажид, Озода хазон бўлган ҳаётинг,

Эслагай барвақт синган сарвиноз қалб қовматинг.

Мен қайдаю, лошинг она қолган қайси юртда,

Пешонанга битилганкан мусофирот тақдир.

Олти фарзанд қолдиргансан зохир-ий ҳаётда,

Толеинг улуғвор, юртинг илм урфони диёр.

Ёдинг мангу. Ҳақнинг севган қули бўлмоқ бахтдир,

Онагинам! Жаннат равзаси сенга бўлсин ёр.

Муртазо шоир ҳам Худонинг бандаси, қули,

Қаробулоқ афсона юрнинг адашган ўғли.

// // //

Кетмоқдаман жигарбанд фарзандлар фироқида,

Қайтар руҳим, қайта жумла жаҳонга бир боқай.

Айтиб кетай бир бошда бир ўлимнинг борлиғин,

Ўлимни ато этган тирик жонларга Худо.

Қайтар руҳим, ағёр шоҳ кулгусига бир боқай,

Ғамга чўмиб кўз ёшин хеш тоборим тиёлмас.

Қиёмат қупмагунча омон бўлинг.., алвидо,

Хоин шоҳ дер,- бўҳтон кам, шоирга ёв бўлолмас.

Ҳар икки дунёда бехато дегани холиқ,

Мухлислар кечирсин гапларимда бўлса хато.

Азалдан бири кам дунёни яратган Ўзи,

Бу ҳам у дунёда бандасига фарздир сўзи.

Озода аммамнинг онасиз дод фарёдини,

Билмам етим кечмиш қиёмат хор ҳаётини.

Етимлик аччиқ кечмишингни эсла Озода,

Эсдан чиқмас, Азал тақдир бу ўтрик дунёда.

Эсламоқдан сени зориқиб хун бўлди бағрим,

Йиғламоқдан вой-ей ногирон бўлди қароғим.

Билмасдим болалик пайт етимлик ғурбатини,

Энди эслагайман қалбин бардош қудратини.

Жони бор, йўққа икки кўз-ла боқади Худо,

Жоним борки тобот айлагум қабр тупроғини.

Ота, онасиз вояга етишин етимнинг,

Билингки дўстлар айнан қиёмат қойимга тенг.

Ҳасрато! Кўролмадим аммам меҳр чеҳрасини,

Ташлаб кетганкан, етим ўсган сеҳр кўчасини.

Видо бергин қайдасан аммажоним паришта,

Туш кўрдим: шод хуррам юрурсан гулшан беҳиштда.

Ўзингсан мулки паноҳим Раббим.., эй буюк зот,

Этгайсан аммам-қиблагоҳимнинг руҳини шод.

Кўз қиррасин ташлаб ношод кечмиш оч ҳаётга,

Мухлис тўшунсин деб кам гап қўшдим байт баётга.

Шымкент-Қаробулоқ 3-4 июнь 2024й

Муратзо Улуғов

«Баёт» асарнинг давоми.

(Рухшунанинг никоҳ тўй-тўёнаси)

Қаробулоқ жон офати қизларин диловор,

Париваш зотсан деб яратмиш азалдан Эгам.

Ошиқларин йиғлатур ишқида девоновор,

Шарм хаё нелигин қадрига етадилар ҳам.

Қизларин ҳурлиқо-кўк чороғонлари гўё,

Тўлин ой Барнодек гўзаллар десаммикан ё.

Бўйи йитган қизларига боқсам оҳ.., ҳо.., бари,

Кулаётган гул ғунчадек маҳвашларкан-Пари.

Ҳофизни кўрсалар кўз қия боқишар шошиб,

Девона ошиқни кўрсалар қолур талошиб.

Вужудинг ёндирар парисин қаймоқ танаси,

Тилингни кесади лабларин болдек бўсаси.

Ишқ шайдоси Лайло эшитса ошиқ оҳини,

Сумбул сочи-сайёт илондек ўрар бўйнини.

Қия алкиш қарашмасига фалак ҳам ҳайрон,

Шаҳло кўзлар ошиғин қилур ақлин паришон.

Уч ўрамдир қўлинг қучоғингда нозик бели,

Ошиққа гап қотади булбул оҳангада тили.

Гуландом чеҳрамни кўз-кўз қилмам деб башарда,

Ҳижоб ташлар юзига кўча, тоштоғ ошарда.

Бу дунёда на қолур номингдан ўзга бироқ,

Бобо момо руҳига ёққон чоғингда чироқ.

Узибек йигитга бугун сени узатамиз,

Худонинг фарзи бу, кўз ёш тўкма Рухшона қиз.

Рухшона чеҳрасида барқ урар нури қуёш,

Бу бахт нури, фалакда йўқ ҳатто унга қиёс.

Зар зулфларинг аро машъалдек оҳу шаҳлоси,

Боққан кўзни қамаштирар жамолинг шўъласи.

Қирқ ўрим сочларинг ўйноғи Тушмас беллардан,

Ишқ озур саргузаш таларинг ўчмас тиллардан.

Ошиқ йиллар боқсада жамолингдан тўймагай,

Йўлинга чим боссангда-ўтади тинч қўймагай.

Киролмас деб ғов қурсангда эшигинг-га Тунда,

Узгалар эшигин қоқмас ошиқ сен турганда.

Васлга етолмасдан ҳижронларда ёнган Тани,

Сендайин Ҳусни нур Фотима, Зуҳролар қани.

Сўроқласа алару сендек очунда йўқкан,

Хижронда ёнган топармикан ўхшашин кўкдан.

Сендан ортиқмас гўзаликда Ширин ё Лайли,

Тарифин-га тополмасман қойил гап деяли.

Ёруг кун ёғдусин тўсган қишдан сўнг, ўйғониб,

Тонг шабадаси ила сени баҳор кутадур.

Нуқра остонанг остида илондек Тўлғаниб,

Дилрабо жамолинг ҳибзида девлар ётадур.

Бедард ҳаёт шайдосиман демасанг эй! Санам,

Ёрга ишкинг сўнмагай қиёмат кунларда ҳам.

Беш маҳал руку ибодатда бўлсанг Рухшона,

Аршу курси бўлгайдур сенга макон кашона.

Ёшим ҳам қариб тўқсонда шукр! Паланг мучалим,

Қаламим чол-кўрмаган хеч бор бозор учарин.

Ками бўлса кечир гулрў, мудраган умр пайтда,

Келолсам ишқ васфингни куйлам янаги байтда.

Танда бўлса зарра модорим, шомолдек эсиб,

Суннат тўй муборакларинга келгум.., Оҳ! Насиб.

////////////////////////////////////////////////

Қазок мамлакати-она юртимсан-бовурим,

Сен ила сартлар бир танужон-қондош томиринг.

Ота, бобомиз битта, битта Момо Ҳавомиз,

Худо ато этган ажралмас эти тирноқмиз.

Мозийнинг сарғайган жилт ёзуғи кўрга асо,

Динимиз Ислом, тилимиз бир, туркмиз, туронмиз.

Қазоқда қир чўллару саҳроси лолозор олвон,

Таҳамтам эрлари курашда ғолиб паҳлован.

Қазоқ қизларида ширин сўз, нозли табасум,

Қалбин ишқ ҳижрон ёндирсада уялади жим.

Келинчак, қизлари бариси паризот гўзал,

Сўзлаш лаҳжалари ёқимли гўёки асал.

Бели айнан қилдек, чилвирсоч, тўлин ой гулрў,

Бодам кўз, шакарлаб,чун нозик кулар рубару.

Қонингни қайнатар қизларин лола яноғи,

Чиройидан гуллагай ханда кўнгиллар боғи.

Ошиқлар ранг руйин ишқ ҳажрида сарғайтирур,

Ҳуснига етолмасин ҳасратда зор йиғлатур.

Истардим бош олиб кетсайдим қозоқ саҳрога,

Ночор бир қуш каби сеҳирли озод дунёга.

Чўл саҳроларда қозоқ яшар эркин беиллат,

У ерларда йўқ инсонларга зуғум ва миннат.

Лолаларга бурканган она юртимсан ёлғиз,

Ер ости, усти бойликларинг сонсиз, саноқсиз.

Рисқ рўзингни Худо сочибдур чўлу саҳрога,

Дўстми ё душман бойлигингдан узолмаслар кўз.

///////////////////////////////////////////////

Авбош шум ғояси то ҳануз пинҳон барчага,

Бош қушиб балогардон булур деб, – авваламбор.

Туркни парчалаган; айт Дарвиш Шуро нечтага,

Тилни тий деган дўқлари ҳамон эсимда бор.

Ўтмишинг нуқул ғам.., сўроқла мозий қаъридан,

Ростин билай десанг.., собоқ ол Муртоз қарридан.

Истоқлол бахт берди, сенда йўқ иймонсиз ҳозир,

Саҳрода қурмоқдасан дабдаба шоҳона қаср.

Сермиллат халқларинг толеи сенда бахтиёр,

Овлиё Яссавийнинг руҳи ҳар вақт вофодор.

Тартиблари таббиий, миллий, истиқлол шавқда,

Шоир ҳам никоҳ тўйга атаб байт битди зақда.

15.октябрь 2024й.

Шымкент-Қарабулоқ. Муртазо Улуғов.

Сайлов(24 октябр 2021й)

Сайлов на керак тушунчаси йўқ феодал халққа,

Боз билмаган сўнсиз йўллар этарин қай-қаёққа.

Алмат, Яхё хуфёлар ёққандек машъал оловни,

Овоза қилурлар озод, адл деб ёлғон сайловни.

Сайлов хулосасини этганда Матбуот баён,

Турхи шайтонга ўхшаш Хуш-кўса тўқийди ёлғон.

Сайлаш базмида тутоқ думбачасин қиб ғалбирак,

Уйнатур, Амрим! Сайлов ғалабангиз деб муборак.

Онги шилинган наомад халққа сайлов фойдасиз,

Сайлаш ошиғи билан юз қирқ десаларда фоиз.

Тўғри? Мактабу боғча болар биландир бирга,

Ростини айтармикан киргач қаро ер қаърига.

Балодан-да баттар, баднафс шоҳдан қўрмоқда халқим,

Дод ноласи етмагунча мулки паноҳга балким.

Зулмин туби йўқ фараон шоҳни, аввалам бора,

Силжиган томин созлаш мумкин девдим асрлал аро.

Шул давр ичра топмагай қон тўкиб кураш интиҳо,

Ғолиб, мағлубиётда тин, омон йўқдайин гўё.

Феодалдан Капиталгача хейла йил соноқсиз,

Маркс, деганидек тўрт, беш юз йил-сўнсиз йўллари.

Ҳануз Марксни тушунмас эркак, аёллар онгсиз,

Соз саноат йўқлигига етмас онгсиз ўйлари.

Жугут Муллақандов Исоқ(сўнг Ислом) фараонин,

Зулмин айтсам, қўл кўкракда мақул дер.., қатағонин.

Чол беақл дер, тузолмас онг ахта бечора каси,

Оқилнинг сўзи қайтгунча, шайтоннинг бўйни сингай,

Шул қаторда беихтидор Хуш бачча, шум Мирзиён,

Исмат тутоқни айт Дарвиш беор деб, йуқ номуси.

Номоз ҳанги ойжамол кетчасин ғоркан.., Оҳ!, – дегай,

Тушунгай деб Исмат фикримга қўшдим шавқ бепоён.

Номоз билур сабили бебош тойиб чуқур кетс,

Онгсиз анқов кимга эрк, ўзлигим бер деб йиғласин.

Эй! Дўст боқа кўрма жирканч афт андомига кўса,

Эрк камолин Мухолифат ёри берса изласин.

Таннозчасин савдолашиб сайлов маҳалда бетин,

Дўнг тўнқайтирган жон офат ойжамолчасин кетин.

Хушев кет ўмоқчаси ғорлигин нодоним билгин,

Сарвиноз кет гуландомин қалама қошмаслигин.

Хулласи сайлов маҳал кетчасини тутоқ қурғир,

Кўз-кўз қилган қочоқ мухолиф шахс-Номозга айғир.

///////////////////////////////////////////////

Яҳудийлар билурлар сайлов қачон бўларини,

Мирзиён миллатфуруш билмас ҳатто ўларини.

Бегонамас яҳудий-гул эккан илк бора боғқа,

Қадпаст-чи зар ташимоқда номалум қай қаёққа.

Жугутни дайди дема, келган ўзинг ёв ёбондан,

Билинг дўстлар! Қон тўкиб қочганканлар юрт омондан.

Туққанига меҳру шафқат йўқдайин қалбида ҳис,

Миллатинг ҳавоий-ку, нега мункир келасан пес.

Яҳудий бродорлар муслим каби кулдир Ҳакка,

Одам Отаю Момо Ҳавамиз биттадур тоқа.

Оқ отлин, юз қирқ тонна ҳар йилдаги тилло қани,

Деб сўрасанг Ежов каби қоқади мих оёққа.

Ол қулим, бер қулим десанг “Шоҳман” дер, қул эмасман,

Пинҳон хазинамга ишинг қанча кўзочлар яланг.

Ним аср ошиқ ёритмаган сайловни Пес ёғдуси,

Энди ёритам дер Ворис.., йўқ.., йўғ-ей.., зар ўғриси.

Уммонлардан наридаги кўз етмаган ерларда,

Барқ урмоқда Додом песи канори йўқ элларда.

Вақтинг кетса бахтинг кетар эй! Чўбир асрандаси,

Қайда ёлғон сайловларинг қонуни ва қойдаси.

Қулоқ осса дер,- “Келажак Буюгин” ҳар гапига,

Зарадан туҳфа қолдирармиш қойим қиёматига.

///////////////////////////////////////////////

Ҳечким кўрганмас ётган онасин оромгоҳини,

Қидирмас ҳатто бир кас мазордаги ёдгорини.

Туққаннинг исм шарифин пинҳона тутганин айтса,

Ердан узмиш Ҳақ-Раззоқ хароми той туёғини.

Бешигин тебратганнинг кимлигин билмай қизлари,

Эсдан чиқарган момосин Ҳайит зиёратини.

Ҳасрато! Кўрсатмагай туққанин ётган қабрини,

Билиб қолур деб шайтонат сирларим қудратини.

Эй! Қадпаст, ақробалар дунёдан ўтдию кетди,

Сен каби Зулқайнар Шоҳ дунёдан тўймасдан кетди.

Уч юз йиллик Бобур ва Бобурийлар сулоласи,

Шафқат айлаган халққа қалб меҳрининг шарораси.

Жамшед, Фаридун шоҳларнинг эрк деганин эсламас,

Бойқарога маслакдош дўст-Навоийни тан олмас.

Ер юзи синов мактаб-кечмиш одамзот ҳаёти,

Анда Хушев шодбегимнинг Оҳ! Таннозчам баёти.

(“Ойжамоол таннозчаси” румондан парча)

2-3.01.2025й Москва шаҳри.

Муртазо Улуғов

Тўҳмат

Элга муҳаббат изҳор айлабон Партком жўртага,

Обкомга ажал тўҳмат, жавоб ёзманг дер арзага.

-Доҳийни чирмабдур сонсиз шикоят восвосаси,

Ўн этак арздан чиқса чиқаркан дуруст биттаси.

Тўҳмат ер остидаги мараздан келмоқда ҳар тун,

Шоҳ курсидаги қад пастдан эса ёғмоқда бетин.

Барзоқ шилиёлмапти чўбирнинг қўтир маразин,

Тойча-чи дингиллар маррага етди деб ғаразим.

Худосизлар иғвосин билолдим Момо Ҳаводан,

Ҳам эслатди-меҳр сўра деб тоқа мулки паноҳдан.

Диққат! Хуш ва “ховсизлик?” Хуфёлар Оттава кентда,

Очибдурлар бошқатдан ғараз-тўҳмат саҳнасини.

Актёр.., йўғ-ей адашдим, ўргатилган шайтонлари,

Талтайиб ўйнамоқда “Бори бало” қиссасини.

Вайронага иши нима, мақсади пулга чақа,

Кўпроқ чўзса қўшмоқчи пўсган Шуро ҳиссасини.

“Актёр” ларин бир дам кепдур умрин қалтис омади,

Суний талатумда ўсмас қадди пастнинг қовмат.

Овзидан акшайтириб курак палағда тишини,

Товуқдек қақирлаб намоиш қилур кулишини.

Тиш акшайтирган Хуфёлар фоҳиши Исмат малун,

Шайтонлиги-ўз, ўзин мазоқ қилишидан малум.

Чол пайтимда зулмат ичра йўқолмоқда орамим,

Эй! Хуш тутоқ Сен-чи нега тополмайсан қароринг.

Тўҳматчи эй! Опкомнинг парткоми-хуфё малайи,

Ростин айтур Ўзибек келган вақт омадин гали.

Қўлни кўтарсин Муслимлар шому тонгда дуога,

Тўҳматларинг қайтсин деб ўзинга-бори балога.

Беш маҳал руку тушганда қарғанг худосизларни,

Ва Муртазо нидоси етсин деб Холиқ Оллоҳга.

///////////////////////////////////////////

Мени оқлаб қоватига олганда эди тойча,

Мақтовга кўмиб кўтарардим осмон тоқигача.

Бўлмади, той “Шоҳон шоҳ” ақли етишмаслар экан,

Хафамасман, яратган дунёсин аслан бири кам.

Ҳаёт бир миёрдамас, қалтис пайт бўлардим қанот,

Хуш дек муртадлар балким йўлидан оздирган ҳайҳот.

Изоҳ

Туш кўрибман ёлғонми, чин ажиб Хулё оҳимни,

Бу неси, ўлсам топтармикан гўр оромгоҳимни.

Йиғламай тур, ўчиргай деб мутлоқ-манқурт номимни,

Бас! Сой янглиғ қонин тўккан-торт туркдан тиғ қўлингни.

25.12.2024й Муртазо Улуғов.

Москва шаҳри.

Яппа-янги Ўзбекистон

Исмат Хуш, яп-янги Узбекистон демоқда Ўрра!
Эскиси туфтаймиш, қурмоқда дер, миқтайин Тўра.

Барпо этармиш энди, Дунёвий қаср бунёдларни,
Қараб тур, чаппа оқизалмиш ҳатто дарёларни.

Кўрса душмани ҳам, дегаймиш Мирзиёнга қойил,
Бахил қайдан билсин, бетакрордаги ғуруларни.

Ёлғонни бўрттириб-тутоқ чиппа-чин деса, қани,
Кўрсатсин-чи Қурган Регистон, қаср Бибихонимни.

Темур турк дунёни Тойча қадар яратолмапти,
Амир оқсоқи, қад паст ёнида эмасмиш ҳеччи.

Самарқанд, Балҳ, Бухоро, Туркистон, Тераз шаҳарлар,
Мозори-Шариф, Кундуз, Хива ва ҳокозалар.

Ғинтиқ Шоҳ барпо этган, Осмон Ўпарлар ёнида,
Оҳ.., ҳо!, дейди, тутам хасча каби бачкина-киччи.

Осмон тоқига тиркаган Обсорториясини,
Туртсанг тўкилур дер, Улуғбек қаср Растаҳонасини.

Эй! Хушоматгўй, ўласанми роппа-ростин айтсанг,
Янгисимас қурмоқдалар десанг, тескарисини.

Онангни зум ўтмай уч қуўрғондан кўраверасан,
Тўнқайтиб ўсиртади бот, бот, танчачанг-эркасини.

Мақтончоқ без бет қилгайсан кечроқ минг бора пушмон,
Тарбузи қўлтиғидан тушмоқда шоҳингни шайтон.

Кўз қирра ташланг-чи дўстлар ёлғонларин пастига,
Ҳатто янги деб ном берибдурлар газетасига.

Умр сабил етмас макташга, дебон ғинтиқ оғасин,
Шоша-пиша таҳил қилур ёлған-яшшиқ ғоясин.

Беҳуда қарғаманглар, гуноҳқор деб, шоҳ қумрини,
Бошингизга балодек ёғулур, Худонинг қахри.

Мана, тер тўклиб қурган Сардоба сув омборини,
Ваҳший балиқ, кўр сичқонларин турғозиб оёққа.

Тештириб ташлади-ку, бижғитиб битдек дастёрин,
Сирдарё, Жиззақ Вилоят, Қозоқ жануби воирон.

Қўрқиб Ўн миллион “Кўк” дан берди товон Қозоққа,
Ҳеч нарса бўлмагандек мақтанар йўқ деб озорин.

Ночори ўлди, тиринги қочди паноҳ жой излаб,
Иложсизлар қисматига тан бериб, имирсир бўзлаб.

Саргардон қилаётурсан бесоибларни бунча,
Қарбатур, Ҳақ хазон қилур ханда гулзоринг ғунча.

Қозоқ номозхонлар масчити ҳам ушалган экан,
Масчитинг бошингни йисин, дея Шоҳ каду қабоқ.

Куриб берди янгисин Туркистон номдор кентида,
Кураётиб, чиқаёзди қариб жони мараққа.

Карболода чоллар ўқиётиб тароба номоз,
Ақл бер деб қад пастга, нола қилаётурлар Ҳаққа.

Мол боқса, каму-куси бут булур оч, ялангни ҳам,
Боқиш чигал иш, Алвидо!.., денглар деди товуққа.

Онгсиз қайдан билсин-Метро қазиб тупроқ тортмоқни,
Ва ҳамда емиш дони йўқсада, товуқ боқмоқни.

Қўшни Қозоқдан ўрганган бўлса, ажабмас ҳайҳот,
Товуққа ёз, қишки жой йўқ, касал чалишин бот, бот.

Худонинг қаҳрин билмайсизми, ношукр онг ахталар,
Вали Иллоҳ зотин-шоҳоншоҳни қарғайверсангиз.

Бадахшон тоғлари оро Сарез денгизини ҳам,
Ўпиртиб ташлатур бир зумда Ҳақ мулки паноҳмиз.

Шунда Осиё минтақасидан топмайсиз дарак,
Шунда борлиқ қолмайди, ҳаттоки гўру чоҳимиз.

Ҳуддасидан чиқолмасларга Метро қурдириб Той,
Метро қулаб тупроқнинг остида қолганларини.

Ҳануз ҳеч ким эшитмаган, ненчта ўлганин, қандай,
Бажариш шарт, мажбур, Гўрков шоҳнинг фармоларини.

Мана Сизга, беақл қад пастнинг бўлмайдиган иши,
Зўрлик билин бут булурмикан оч, яланг турмуши.

// // // //

Товуқ

Кентдамас, ташқи ҳовлингда боқсанг юзтача товуқ,
Товуқ бойлиқ хазина-ку, мана Чин қушнинг-га боқ.

Ҳар кун ўлганда ҳам элликтача туғади тухум,
Ўнтасини ўзинг заҳринга йигину, қирқтасин зум.

Бозор учарга чиқар, савдоси кун сайин чаққон,
Қишлоқ жойларда яшамоқ қулай, ажабо осон.

Кенг ҳовлингда бир сурув чучқа..,э..,э.., товба, товуқ,
Эринчоқлиқни йўқоту, боқсанг бойитар буткул.

Ҳа, боқаверсанг Хук..,э..,э.., ўлай.., кечиринг мени,
Гўшдор Хук ё мурғ.., йўғ-ей.., товуқнинг пўқигача пул.

Хук ва мурғ каломлари ўйқошдир менинг тилимда,
Кечиринг, зеб ҳиммат калом йўққан ўзбак муслимда.

// // // //

Босар тусарин билмай қолган, тутоқбей Исмат,
Келтирмоқда Ўзбекка уяту шарманда иснот:

Хушоматгўй Хуш, – ўл десанг таки пойингда ўлай,
Тангчамни йиртворади юғонинг силтаб итарма.

Пой қадаму, мунаққаш ранг товонингдан айланай,
Кети қуртлаганларга, мен турганда боқа кўрма.

Сени деб жоним садақа-барзоқ ўтида ёнай,
Тангча сеники-ку, эхтиёт қил, бепарво юрма.

Тунлар бедор, топ-тозалаб олд бебошингни ялай,
Тангча шахсий мулкинг, бошқа эй! Дустлар дегин, тегма.

Мен оғриққа нозик, танчам оғритиб Той айғирим,
Кўзим косасидан чиқарсада майлига жўяй.

Сабзам йиртса,йиртибтида, жон омон бўлса бўлди,
Деди-да, мақтов давомида қақ-қақирлаб кулди.

Маҳвош йиртилган эсада, мен фоиш мардонаман,
Шодланмангиз эй! Бахиллар, мен марду майдонда ман.

Бебош сабили, маҳвашчам тин-питин чиқарсада,
Ер тирнаб, қўпқонингдан айланай деяй-да қуйя.

Дўнг тўнқойишларинг, чунон зебо дебон мақтама,
Кўз тегади, кўпам оромгоҳинг кўкка кўтарма.

Сарвинозчам оғритса-да чидайвераман-гўрга,
Ёт деса, тўнқаям-ўтмасданоқ пойгадан тўрга.

Тўнқайиш сон саноқсиз, саноғида адашканкан,
Таннозчага раҳм қилмас, пул ўчаки фоҳишканкан.

Исмат тўтоқ бегимнинг рисқу рўзи танг-тангчаси,
Ишонган суянчиқ тоғи, айғири тоқ Тойчаси.

Ҳақдан яширмасдан, тангчанг ғалбирак ўйнларин,
Худо десанг бўлмайдими, бўртдирмай ёлғонларинг.

Той-Вали Иллоҳ, Ҳак назари тушган зотидан эмиш,
Оҳ! Бу қандоқча гап, манқуртни Вали Иллоҳ дейиш.

Нафс чун ҳеч нарсадан қайтмайдиган нокас фоишкан,
Товба.., Иймонфуруш Хуш, хатарли гўё фашисткан.

Мақтайвериб сабза ранг кетчасин салоҳиётин,
Этаётур расво-радди, гулгун ханда ҳаётин.

-Ул Вали Иллоҳ зотига тўҳмат қилмай тур Номоз,
Мана, на бўлди кўр, Сардоба сув омбори эссиз.

Худонинг қахрига учрайсан оқсоқол нокаси,
Бу фалокатлар, Ҳақ севган Тойнинг ишимас сўзсиз.

// // // //

Ич, ташқи сиёсати эрк талабмас, тескариси,
Қандоқ булса шундоқ турур тутумин илгариси.

Ҳасрато! Ҳақ деган, содиқлар йўқ, барчаси четда,
Қотилдан қочган бисёр, ҳисобин топмайсан нечта.

Ҳеч ҳам давлатни тўнтаринг демаган қочоқ Асрор,
Ёким Номоз, Маматов Жаҳонгир адиб бирон бор.

Улар киндик қони бор тупроққа айтиб Алвидо,
Отади деб, қочганлар ҳавучлаб жонин беозор.

Лақ-лақилламасдан Исмат, менман деб дона пухта,
Нечун хору зорларни айтмайсан, маддоҳ гўрсўқта.

Мақташ, мақтов шу даражагача эмасдир, бироқ,
Ё Тойча буйруғин бажараётирсанми бебоқ.

На керак, мен ҳақгўйни душманга айлаб ўзинга,
Энди ҳеч ким ишонмайди, айтган ёлғон сўзинг-га.

Ўтган Амирлар Тойчоқ наздида эмишлар ҳеччи,
Чунон ошифта равотларидек улар қуролмаганлар.

Вали Иллоҳ зот-Тойча қурган афсоналарини,
Ажабмас, Хуш-ўзи ҳам кўрмаган йўқсонларини.

Жоҳонгир ёқа тутиб ҳайратдан, кўрсатчи деса,
Мана деб кўрсатур янги ном газет сонларини.

Самонийлар ҳам ёнида эмиш ўйчинчоқ чак-чак,
Юлдуз тимсол бўлолмасмиш Бухоро кенти чўпчак.

Таҳамтам Рустамдек зўрёди Имомали Рохмон,
Зебобоп кенту, ҳашаматларни қурётур тождор.

Бўйнингни чўзиброқ боқсанг, мақтанчоқ Мирзиён,
Қурмоқда жаҳаннамбоп ҳибс-зиндонларини кушдор.

Оёғи қил устудаги қўрқоқ Мирзиёнига,
Хўшдек кўр, кар мактовчи нокас керакмиш ёнига.

-Хайрия ишларига ҳайратда Олам боқмоқда,
Тўйғозганлар бурнидан ортиғи қайта оқмоқда.

Мана бўларкан-ку, бурунгилар соф беақлканлар,
Тўкин-чочин бойлигига жаҳон қойил қолмоқда.

Отган ўқ Додасига, тешсайди Тойчага.., йўқ..,йўқ,
Барча ўзбек, ким қачонлар тайёр Той чун ўлмоқа.

Онг ахталар кушдор Биньямин миллатига, Тойнинг,
Мансублигин кечроқ Тусмаллаётурлар билмоққа.

Той тарифин куйлаётирсан оҳ.., оҳанларингда,
Тариғиботин кўк тоқига тиркаб баёнларингда.

Маддоҳ, муттаҳамчилик эй! Тутоқ эби биланда,
Шайтонга хайрихоҳ гаплар йўқ-ку Қуръон Каримда.

Андижон, Никус эрк деганлар каби бегуҳни,
Мерган отмапти-ку, тоқ-тоқам деб сендек мадоҳни.

Қор, ёмғир сувларини томингдан томдирмас экан,
Қавоғин уйсалар, овзинг зичма-зич, очилмас экан.

Очкўз дунёни ютсада, тўйдим демаскан қуртдай,
Тўймаса, аччувланиб борлиқни тўкаркан тутдай.

Мен истиқлолчи деб, жиртиллама писингқи мункир,
Арзимга жавобсиз жавобинг энди кеччанга ур.

Андижон эрк деганларин отгач-Бош Вазир қотил,
Шерали ё Ортиқ, унчалик зўрмас деб ноқобил.

Қўрққандан иштони шилтиқ той, Муножот ойимга,
Додо! Қаҳрамонлик бер деди, Сардор қатл қойимга.

Қалтис пайт (Худо кўрсатмасин) булур суянчиқ,
От дединг, отдим, террорист эди хешлари-қанчиқ.

Ортиқ дўстмас,қоқ дер, тўппа-тўла Орол кўлини,
Шералисин, бошкқача йўл билан топам кўнглини.

Тожикка айтгум бор, бер деб унга бирон медалон,
Мендан хафаймишлар Шер ака ҳам Андижонликлар.

Бўлол маганлар қиргин қатли омларимга қалқон,
Сабаби, ақл фаросатли экан, қўймижозликлар.

Темур кашоналарин арзимас дер, Хуш бир пулга,
На гази бор ва на барқ, на суви совуғу иссиқ.

Сал-пал олов учқунда айлангай бариси кулга,
Бари хўжакўрсинга, кўрлар чун асо-жуфт экан.

Эсқисига чизиқ тортиб, Мирзиён порлоқ ҳури,
Яппа-янгсин Яратаолди ажобо қизиқ.

Оҳ! Мана бўар экан-ку, қалбида бўлса ғурур,
Кўз қамашур, боқа кўрма яппа-янгисин нури.

Эскисин на қилуркан деб сўрасанг Хушдан энди,
Яппа-янгиси турганда бошга урадима дейди.

Наси яппа-янги экан, бирон жойда кўринмас,
Ҳаттоки бирон кас-мана кўринг деб ҳам урунмас.

Бир кунгина яшайди капалаклар жажжигина,
Капалак янглиғ умр қисқалигин Той билмас нега.

Чироғинг ўчганданоқ, чалинмас мақтов куйларинг,
Жанозанга келмаслар дўсту ёр, бегоналар ҳам.

Кўчангдан ўтмас ҳатто Хушдек хушомат гўйларинг,
Ўйинга тушур суюниб, гала девоналар ҳам.

Ёш тўкиб келиши мумкин, онг ахта бечоралар,
Шундоқча бўлган экан кўмиш пайт Додонг песни ҳам.

Ҳар икки нафсин тиёлмаган Хуш хонима Исмат,
Жирт-жиртиллаб келтирмоқда барча муслимга иснот.

-Урвоқ қаср қурганларнинг ким қачон ўчган чироғин,
Бир ярмин шамин ёқуптур (Пахан)-Додоси чўбир.

Сайқал бериб қайта шибошлардан чиқиб безори,
Яппа-янгисин қурармиш тўбичоқ тойчаси қитмир.

Бахил, (вор в законе-Пахан) деган, Додоси зўр,
Ярти туфталарин ямап қайта тиклаган базур.

Пес, мохов деяверсин, начора,ҳақ севган инсон,
Бегуноҳ зот яратаолган иш мақтовча арзур.

Андижонда қурупдур Тубичоғи-қатор этаж,
Хайригоҳида бормикан-барқу сув ваёким газ.

Ахлат кетадиган қурулмага йўқкан буйруғи,
Эсидан чиққанмикан ҳожатга чиқмоқ дундуғи.

Ахлат тўлиб тарс ёрулгидек бўлса ичи, дарҳол,
Иштонин шилтиқлаб ташларми, бебоқ каси беҳол.

// // // //

Ҳожатга ихтириб арақхур битган Ком.фирқ Измни,
Ақл бўлса битмоқ зарур, бошқатдан Ҳақгўй Рамзни.

Лирикага усто эсаларда шоири қурғур,
Эпос асар ва Рамзин-Ватан, ёзолмапти майхур.

Афсона қасрларига боқ дейди Хуш, кўр бўлмасанг,
Қани кўрсат-чи дер Номоз, ўшасин эркак бўлсанг.

Бисмиллоҳ деб бошлагайсан, мақташинг субҳу дамда,
Бундоқча муртад мақтов гап йўқ-ку, Муслим оламда.

Бермоқда Ўзибекка овуз кўпиртиб насиҳат,
Гўёки ягона донишманддек шод бегим Исмат.

Оҳ, Худо!, маддоҳ муртад-ей, қаранг мақтанишига,
Менчамас деяптур, Сиз-дунёвий донишмантига.

// // // //

Ажиб бир масчит қурса, демасдан дардисар оғриқ,
Худо ҳам севар эди, иймони бут инсон янглиғ.

Норин, Бешкек, Ош, Жалилобот-Қирғиз Туркондаги,
Олма-ота, Астана, Шимкент-Қозоқ турондаги.

Айнан Тожмаҳал масчитлар хайриядир, хайрия,
Ашхабат, Аннау яп-янги Аллоҳ-уйларида.

Буюклар этиқотин айтмай туролмасман ҳайҳот,
Номоз ўқир Туркменбоши, беш маҳал Художўй зот.

Қўроқоқ аввал мушт кўтарур, суяниб чўп таёққа,
Қўлидан иш келмасада, Мен-Ман деб йиртар ёқа.

Масчитда Номоз ўқиши бир ёқда турсин, ҳеч бор,
Хужакўрсинга бўлсада, оёқ қуймагай ҳатто.

Эй! Исмат, мақтовларинг хукмижоз номуслим Тойга,
Нохос бошинга бало ёғдирса, қочасан қайга.

Данғиллама бир масчит қур деб, нега деёлмайсан,
Мулк Сарой Хонимача бўл деб ҳатто айтолмайсан.

Овзингдан гупирраётган палағда гапларинг-га,
Қулоқ оссанг, сесканиб учуқ чиқур лабларинг-га.

Жумҳур қашшоқ эсада, Имомали авваламон,
Худонинг уйини қурган-ку, бут-иймонли инсон.

Заифача бўлмолмасанг, тупроқ тортгин устунга,
Тоқа тортма, хушоматгўйларинг қушгин сафинга.

Темур ё Тубичоқ зўр, ҳозирча Хуш айтолмасмиш,
Хабарлари йўқ чоғи, Гўрков Шоҳни аллақачон.

Оҳ..,ҳо! Зўрдан-да зўр деб хонанда Дилдора Ниёз,
Андижон хиёбони, кўча кую, тўйларда ҳам.

Шоҳим қурган Жаннат Макон Мана!, деб куйлаётур,
Ҳатто Алп Тўнға бир пул, Ул ҳечкимдан эмас деб кам.

Беўлчов калуш мисол, овзида ҳам гуллаётур,
Эй! Бону “Ишонманг”ни куйлаб юрсан бўлмасмиди.

Ғалбирак ўйнатсанг кет, эр-ўлақол демасмиди,
Алижон дер,юрупти-ку Мана! Сўлганича йўқ.

-Сўлган эсада деявер, тирик, ўлганича йўқ,
На қиларим билмасамда.., оҳ.., ҳақгўй.., Яратганим.

Умримнинг охирида айта қолай сенга Али,
Куфурни мақта-масанг, Ҳақ бергай узоқ умр Бахтли.

// // // //

Ёшим қариб ўни кам бир асрча эсада, Ҳакқнинг,
Назаридан қолганича.., йуқ.., ораста кўнглим.

Бир оёғим гўр лабида Оҳ! Худо мен ҳам банданг,
Ёруғ дунёнг ёғдусидан норизо эмас кўнглим.

Истиқлол баҳона, арзга жавоб ёзмаган Подшо,
Нокаснинг қабрин Ҳак, қачон қозгай деяётур кўнглим.

Охират гулшанидан орзуим узганимча йўқ,
Кетишим эрта, индин, изтироб чекмай тур кўнглим.

Эй Хуш! Мунақаш ранг товонингдан демай айланай,
Нега Тойга номоз ўқи демайсан тил ёғлама.

Бузругим бебош қупғонини деяётган Хуш, ялай,
Кўса Алдарчам, Рустами Достонкан деб алдама.

Эскисига чизиқ тортиб янгисин қураётирмиш,
Онг ахталар рост дегай, чақолмай ёлғонин миш, миш.

Ўтмишимизга тупурган нокас беиймонсизкан,
Очиғин айтсам дўстлар, томи силжиб кўчган экан.

Эскисин туфта деб, киндор нокас, жодугор эмчи,
Яп-янгисин қурормиш-жаҳоншумил шоҳ биринчи.

-Эл дарбадармас дер, Хуш, иш билан таъмин барчаси,
Оҳ Худо! Ўн миллиондан кўпроқ бесоиблари.

Иш излаб Харижда саргардон, оч-йўқлар ақчаси,
Воз пўсган бўлса, Даққи юнус ташлаб кетганлари.

Тутруқсиз ёлғонларига барош бергувчи ким бор,
Алдар Кўса Яшанг!, деб, қуллуқчилар қарсақ урар.

Чидолмасдан айтдим, кўзларимдан қалқиганча ёш,
Адиблар ҳам қочмоқда, ноҳаққа бўлмам деб сафдош.

Эй! Миллатфуруш куфур. Муслим бўлиб авваламбор,
Номоз ўқийверсанг, Ҳақ ҳам сенга шодёна боққар.

// // // //

Етим аъзаларим эсада Ҳақ ортда қолдурган,
Андижон қирғиндан сўнг боз аъза тутётур кўнглим.

Нукус қатағонда, аййтмас қанчасини ўлдирган,
Била колса, ўлгунимча аъзадор булур кўнглим.

Қисмати азалдан қочиб Кутулолмайсан дуст,
Буни муслим бўлса билармикан беиймон қад паст.

Қисмати азалга тан бермоқ эй! Дуст мушкулотдир,
Қайтар дунёга кўникмоқ, ундан-да мушкулроқдир.

Бешмаҳал рукуларда тилаган шафоатларинг,
Эрк, адл бўлса Ўзбекка, ижобат бўлгай дер кўнглим.

// // // //

Хулоса

Темуршоҳ қурган қадим, Афсона Кашоналарин,
Отам қурган, ишонинг дер, онг ахта ошноларим.

Ишлаб фельдшир касб, Шўро қотоғон Салтанатида,
Қорнин тўйғазолмасдан етмиш сўм ойлиқ пулига.

Тоқатсиз азоб: боқолмаса-да бола чақасин,
Раҳм, шафқат айлаб, чалган касин касал Силига.

Зоминда, Савоб олгум деб, касал ночорларидан,
Тўрт юз жойлик – Шифохона қурган Ҳақгўй дер, Отам.

Мана Сизга, Савоби оламга сиғмаган иши,
Арзигулик, ҳаттоки кинога тушса ташвиши.

Тушсамас, кўраётур киносин-ёлғонмасин,
Инсонпарваркан деб, тимсол образ-ясамасин.

Художўй инсонкан, деяётканлар Отасини,
Тобот қилур қуллуқчилар ҳаттоки соясини.

Кўпайтирмоқ зарур дебон-зўрёдин бузрук зотнинг,
Кун, кеч, тан соғлиғин қўриқлагай Тўбичоқ-отнинг.

Нега тенг бўлалмам деб, Темурга айтолмай ошкор,
Ҳақ йўлида Савоб ишин қилаётурсан инкор.

Шўро, йўқ деса-да Рашидов даврон-салтанатидаги,
Кентлар, ўй жой, йўл, корхоналорни айтмасаммикан.

Мирзиён амирлиқ сулола-Султонатидаги,
Йўқсонларин кўрган Хуш, кўрганим йўқ, демасмикан.

Иймони бут Шароф-Рашидов чорак асрдан зиёт,
Ўзбек ўғлони Доҳо, юртбоши эдилар ҳайҳот.

Кўпам гап топаверсам, тарифин қадри қолмасми,
Рашидовмас, йўқни бор қилолган қад паст демасми.

Савоб ишин билганлар, Тасанно дер, Сардорига,
Ҳам элин қайғусига ҳамроҳ, раҳмдил, дартдорига.

Ҳасрато! Раҳмдил дардига топса эди давосин,
Топтар эди, пайдарпай оҳ! Шўро-Гидлян ғовғосин.

Қад паст ўғрин зар бойлиги, мечкай нафсин зарбидан,
Юрт эса ривож топмас, баднафс харамхўр лабзидан.

-Десалар, шоҳ Тойча ердаги Ҳақнинг сояси-ку,
-Йўқ..,йўқ..,Худонинг аслан ўзи дер, мақтаниб Исмат.

Шоир байтин тушунсангиз оҳ! Худо деганларим,
Муртад шоҳни Худо дейиш, келтиргай Ҳаққа иснот.

Келтирётган муслим оламга шақ, Хуш моча эшак,
Дўзохда авф эт Оллоҳ десада, ёнгайлар бешак.

Эй! Дўст, Қуръон башоратларига кўз қирра ташланг,
Барзоқда авф қайда, ёнгай барча хасдек ё хошак.

Қози Колон нега лаб очолмас шайтон Исматга,
Ноодамий гап, ажали ўлим дебон безбетга.

Янги Ўзбекистон гапинг, мантиқан туғри эмас,
Қинғир-қийшиқ айтган овзинг, зомонга мос ҳам келмас.

Пес Додом ҳайкалин тобот қилинг демасдан Тойчоқ,
Янгимас, бошқа гап топса, ростроқ булурди ҳар чоқ.

Айтиш мумкинмасми, мисоли-Ўзлигин, Ўзбегим,
Шодёна Истиқлолдан топди деб, эр, қизи бегим.

Темурланг, Самоний яратолган Афсоналари,
Ҳамон рисқ-рўзин топиб бермоқда оч, юпунларга.

Хориждан келаётган томошобинларнинг, тинсиз,
Қаҳратон қишда ҳам узулмас, кет-кети узлуксиз.

Умр тиланг, пулдор хориж халқларига, “Бой” очларни,
Раҳм, шафқат айлаб боқмоқдалар турк-чиғотойларни.

Юрт фожиа ҳолин айтоқчи эл, куруғу ҳўлин,
Миллий юрбошчиси, йўқ демоқ-чи менинг ҳам кўнлим.

Заҳҳоқ мисол: қонсириган қотил Тўбичоқ тойча,
Андижон, Қароқалпоқ эрк деганин қўрқитмоққа.

Ҳамон қўлдан тушурмай бешотарин куну кеча,
Нишонга олур, қирғинга қалқон эрларин ўққа.

Қар-қарғалари Нукус ён верига қўнаётур,
Қирғиндан қочганларин тутиб кўзин ўяётур.

Нуқта қўймам “Шоҳнома” асарим охиргисига,
Ҳам ёлғон “Яп-янги Ўзбекистон” ҳиргоисига.

Изоҳ: 1. Ҳайкалга ё ўзгача расм русумларга(мисоли Қуёш ё ҳайвон ё қандайдир ўлик, тирикжони борлар) ғайри ҳокозаларни тобот қилиш(сиғиниш) қурчони Каримда, ҳадисларида ҳам айтилгандек, мусулмон маънавиятига мос келмайди, очиғи мусулмон бўлса Мирзиёнинг Додоси песга(Муллақандов Исоққа, Ком. Фирқнинг малайи бўлгач Ислом Каримов ном олган эди)-Ҳай кал тиклаш, кимнингдир иймони бут инсон бўлса, мисоли унинг тойча зурёдига зарурмиди.

Буноқчакин чўқиниш(шахсга сиғинши) номуслим куфурлал яратган Ҳаққа шак келелтургучи ғайри расму русумларди.

// // // //

Ахмоққа ҳам малум, Биньяминлардан-ку миллати,
Оламга сиғмас қонхўрнинг қонга ташна иллати.

Ўзбек юрт Ватани бўлса , хешу бола чақаси,
Нега турк, форслардан ҳадиксираб қочган Исроилга.

Авлод, аждодин Ватани, Исроил экан аслан,
Шул ёқтакан, ўгрининг хазина-тилло ақчаси.

Ўзбек юрт Ватани бўлса, тарк этаркан айт-чи нечун,
Пишириб қуйганмиканми, топ-чи охирин учин.

Қўптириб қўйганмикан таёр сенга Исроилда,
Ўзбек бўлсанг, бўқ ейсанми, беқадр бегона элда.

Нега лаб очолмас, ўзбеклардан кетдим деб йироқ,
Лола гулдек кўринганмиш, қўпқони кўз олдида.

// // // //

Биньямин Нетаньяху-Исроил Давлатининг Бош вазири(юртбошчиси).

3.”Ойжамол Таннозчаси” румонидаги янги Қушимча парча кўп қисмли боис, айримлари таҳлилга қайта қайтарилди.

10-15 июнь 2025й. Москва.

Муртазо Улуғов.